Ana içeriğe dön

TUB

TÜBİTAK - Hava Kalitesi Yönetiminde Yeni Nesil Teknolojiler ve Modelleme Teknikleri


Ders öğrencilere hava kirliliği ile ilgili veri analizi ve modelleme teknikleri kullanarak hava kalitesi tahminleri yapmayı öğretmeyi amaçlar.

Hava kirliliği; havada katı, sıvı ve gaz şeklindeki yabancı maddelerin insan sağlığına, canlı hayatına ve ekolojik dengeye zarar verecek derişim ve sürede atmosferde bulunması olarak tarif edilmektedir. Hava kirliliği özellikle yaşları ya da mevcut sağlık problemleri nedeniyle savunmasız olan insanlara zarar vermekte, daha da ötesi tüm canlıların yaşam kalitesini etkilemektedir. Hava kirleticilerin zararlı etkilerini en aza indirmek için hava kalitesi yönetim stratejileri önemlidir. Hava kalitesi yönetim stratejileri genellikle, hava kalitesi izleme, emisyon envanteri hazırlama ve kontrol stratejileri tasarımını da kapsayan bir dizi prosesten oluşmaktadır. Ders kapsamında hava kalitesi yönetimi konusunda temel kavramlar üzerinde durulacak, emisyon envanteri hazırlanması teknikleri anlatılacaktır. Öğrencilerden emisyon envanteri hazırlanmasına yönelik bir ödev hazırlaması ve sunması beklenmektedir.

Uygun hava kalitesi yönetim planları için, farklı kaynaklardan açığa çıkan kirliliğin tespiti ve kirleticilerin çevre havasına etkilerinin incelenmesi önem taşımaktadır. Hava kalitesi modelleri bir kaynaktan atmosfere verilen kirleticilerin atmosferik ve topoğrafik koşullar ile havada verecekleri reaksiyonlara bağlı olarak nasıl dağıldığını belirlemeyi amaçlayan matematik modellerdir. Bu modeller bir kirletici kaynağın çevrede meydana getirebileceği etkilerin belirlenmesi, yer seviyesinde oluşacak kirletici konsantrasyonların hesabı ve bu verilerden hareketle kaynaklara getirilecek kısıtlamalar, örneğin baca yüksekliklerinin belirlenmesi, emisyon standartlarının ve arıtma sistemlerinin şekillendirilmesi, bir bölge veya kentte emisyon kısıtlamalarının planlanması, acil durum planlarının yapılması gibi hava kirlenmesi kontrolündeki bütün temel uygulamalara esas teşkil eder. Bu sebeple, hava kalitesi modellemesi büyük önem taşımaktadır. Günümüzde pek çok ülkede farklı model teknikleri kullanılarak yapılan hava kalitesi modelleme çalışmaları yürütülmektedir. Ders kapsamında tüm bu teknikler değerlendirilerek aralarındaki farklılıklar irdelenecektir. Öğrencilerden anlatılan model tekniklerinden birini seçmesi ve bir çalışma alanı için bu modeli uygulaması ve ödev olarak sunması beklenmektedir.

Kaydol